Standaryzacja transportu w sieciach międzynarodowych

- Author: Artur Lysionok


Zarządzanie transportem w rozproszonych sieciach międzynarodowych pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań współczesnej spedycji. W dobie globalizacji łańcuchów dostaw spedytorzy operujący w wielu krajach borykają się z licznymi problemami wynikającymi z braku standaryzacji. Rozproszone systemy, niespójne formaty danych czy osobne listy przewozowe w każdej lokalizacji tworzą kosztowny i podatny na błędy ekosystem.

  • Fragmentacja systemów TMS i baz przewoźników to jedna z głównych barier dla efektywnej spedycji międzynarodowej.
  • Różnice między krajami, np. w e-CMR, generują dodatkowe koszty i utrudnienia.
  • Cyfrowe platformy integracyjne pozwalają optymalizować trasy międzynarodowe, automatyzować procesy i centralizować bazy danych.
  • Firmy, które wdrożyły kompleksowe standardy, mogą osiągać wzrost marży nawet o 30 proc. i poprawić retencję przewoźników.
  • Dzięki standaryzacji czas obsługi zamówień spada o 50–75 proc., a procedury compliance przyspieszają nawet o połowę.

Spis treści
    1. Rozproszone sieci = koszty i błędy
    2. Korzyści płynące ze standaryzacji procesów
    3. Rola platform w standaryzacji transportu
    4. Korzyści ze standaryzacji transportu
    5. 4 scenariusze cyfryzacji (Szwecja)
    6. Podsumowanie

Rozproszone sieci = koszty i błędy

Fragmentacja systemów transportowych pozostaje jedną z największych barier dla efektywnego zarządzania międzynarodowymi sieciami spedycyjnymi. Każdy oddział operuje w oparciu o własne narzędzia, procesy i kontakty, co prowadzi do wielokrotnego powielania wysiłków i marnotrawstwa zasobów. Taka sytuacja nie tylko komplikuje codzienną pracę, ale również stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa całego łańcucha dostaw.

Wdrażanie spójnych standardów transportowych na poziomie międzynarodowym napotyka nie tylko na bariery technologiczne, ale także legislacyjne i proceduralne, które różnią się w zależności od kraju. Przykładowo, choć elektroniczny list przewozowy (e-CMR) zyskuje na popularności, jego akceptacja i prawna wykonalność nadal różni się w poszczególnych państwach członkowskich UE, co zmusza spedytorów do równoległego korzystania z tradycyjnych dokumentów papierowych w wielu relacjach.

Innym przykładem jest fakturowanie. Lokalne przepisy w zakresie podatków VAT, walut rozliczeniowych czy sposobu księgowania kosztów mogą wymuszać stosowanie różnych systemów ERP i generować dodatkowe punkty integracyjne. Brak jednolitych API pomiędzy systemami TMS a systemami finansowo-księgowymi poszczególnych krajów znacząco podnosi koszt wdrożenia standaryzacji.

Z kolei kwestie bezpieczeństwa danych podlegają różnym wymogom prawnym, np. niemiecki BDSG i ogólne RODO, co wymaga zróżnicowanego podejścia do przechowywania informacji o ładunkach, przewoźnikach i trasach.

Wszystkie te różnice, choć pozornie techniczne, wpływają bezpośrednio na operacje spedytorów. Dla firm spedycyjnych oznacza to konieczność wdrażania platform, które nie tylko umożliwiają standaryzację, ale także oferują elastyczność integracyjną i dostosowanie do lokalnych realiów biznesowych.

Korzyści płynące ze standaryzacji procesów

Standaryzacja w logistyce nie jest dziś opcją, lecz koniecznością. Jest warunkiem wstępnym skalowania transportu w globalnych łańcuchach dostaw.

Kluczowe obszary standaryzacji obejmują takie obszary, jak:

  • procedury załadunku i rozładunku,
  • etykietowanie jednostek logistycznych,
  • obsługę wyjątków
  • czy formaty danych i API.

Firmy, które wdrożyły kompleksowe standardy logistyczne, mogą odnotować nawet 30-procentowy wzrost marży oraz przewagę konkurencyjną prowadzącą do nawet 30-procentowego wzrostu portfela klientów dzięki elastycznemu zarządzaniu zdolnościami przewozowymi.

Rola platform w standaryzacji transportu

Współczesne platformy zarządzania transportem oferują nie tylko podstawowe funkcjonalności planowania tras i zarządzania przewoźnikami, ale także zaawansowane możliwości optymalizacji tras międzynarodowych. Systemy te mogą analizować wiele kombinacji tras, rodzajów transportu i harmonogramów, uwzględniając różnice w przepisach dotyczących czasu pracy kierowców, ograniczeniach weekendowych, wahaniach kosztów paliwa oraz lokalnych świętach i dniach wolnych od pracy.

Szczególną wartość wnoszą rozwiązania umożliwiające cyfrową integrację z szerokim ekosystemem przewoźników działających w różnych krajach.

Przykładem rozwiązania, które odpowiada na potrzeby standaryzacji w międzynarodowych sieciach transportowych, jest platforma CargoON. System oferuje dostęp do ponad 21 tys. zweryfikowanych przewoźników spotowych w całej Unii, zapewniając większe pokrycie zdolności przewozowych.

Szczególnie wartościowe są funkcjonalności optymalizujące operacje transportowe w ramach jednego lub między wieloma oddziałami, wyraźnie usprawniając przepływ informacji o ładunkach i zleceniach między spedytorami i dyspozytorami. System pozwala na łączenie ładunków częściowych i racjonalny wybór podwykonawcy pod względem marży w ramach własnej lub zewnętrznej floty.

Korzyści ze standaryzacji transportu

Do kluczowych korzyści ze standaryzacji procesów transportowych na wspólnej platformie należą:

  1. Zunifikowana publikacja ładunków

Zamiast utrzymywać osobne systemy dla każdego oddziału, spedytorzy mogą korzystać z jednej platformy do publikacji ofert frachtowych. Pozwala to na szybkie przesyłanie zleceń do przewoźników z różnych krajów, eliminując konieczność ręcznego przepisywania danych między systemami.

  1. Centralizacja bazy przewoźników

Wspólna baza podwykonawców umożliwia wykorzystanie sprawdzonych przewoźników z jednego regionu do obsługi tras w różnych lokalizacjach. To szczególnie istotne w kontekście optymalizacji pustych przebiegów i łączenia ładunków częściowych między oddziałami.

  1. Automatyzacja procesów weryfikacyjnych

Standaryzacja procesów compliance pozwala na jednolite weryfikowanie przewoźników niezależnie od kraju działania. Dzięki zautomatyzowanym procedurom czas weryfikacji można skrócić nawet o 50 proc.

Podsumowując, standaryzacja procesów w transporcie drogowym pozwala na usprawnienie zarządzania przewozami poprzez ujednolicenie procesów przydzielania ładunków przewoźnikom i śledzenia poszczególnych ciężarówek na jednej platformie – niezależnie od lokalizacji, języka czy struktury zespołu. Dzięki temu nowe oddziały są wdrażane szybciej, a operacja spedytorów są spójne i pozbawione błędów.

4 scenariusze przyszłości cyfryzacji transportu drogowego (na przykładzie Szwecji)

W badaniu przeprowadzonym w Szwecji w 2020 r. opracowano cztery scenariusze pokazujące, jak digitalizacja może zmienić transport drogowy do 2040 roku. Każdy z nich opiera się na dwóch kluczowych niepewnościach

  1. Czy najważniejszym celem będzie ochrona klimatu i redukcja emisji? Jeśli tak, cyfryzacja i standaryzacja będą napędzane przez wymogi ekologiczne. Jeśli nie, większe znaczenie będą miały względy ekonomiczne czy efektywność kosztowa.
  2. Czy branża będzie działać według starych, sztywnych zasad, czy w otwartej współpracy opartej na wymianie danych? W pierwszym przypadku dominować będą centralne regulacje i hierarchiczne modele zarządzania. W drugim – elastyczne partnerstwa i otwarte platformy cyfrowe, gdzie wszyscy uczestnicy rynku mają dostęp do tych samych informacji.
Scenariusze przyszłości cyfryzacji transportu drogowego:

Scenariusz 1. Social Engineering 2.0
Transport i logistyka są ściśle regulowane przez państwo i instytucje międzynarodowe. Dominują centralne rozwiązania i standardy narzucane odgórnie. Celem jest ograniczenie emisji, ale rozwój innowacji zależy od decyzji politycznych i regulacyjnych.

Scenariusz 2. Green Circle
Priorytetem jest gospodarka cyrkularna i ekologia. Transport drogowy funkcjonuje w pełni w logice zrównoważonego rozwoju. Duży nacisk kładzie się na recykling, transport powrotny i redukcję emisji. Standaryzacja cyfrowa (np. jednolite dokumenty i systemy) jest konieczna, by obsługiwać rosnącą liczbę przepływów materiałów wtórnych.

Scenariusz 3. Partnership Society

Relacje między podmiotami opierają się na współpracy i partnerstwach biznesowych. Standardy tworzone są oddolnie, dzięki porozumieniom branżowym i koalicjom firm. Elastyczność systemu sprzyja innowacjom, a dane są dzielone w sieciach współpracy.

Scenariusz 4. Swimming in Data

To scenariusz pełnej cyfryzacji i otwartości danych. Uczestnicy rynku swobodnie wymieniają informacje, co umożliwia dynamiczne przydzielanie przewoźników, eliminację pustych przebiegów i maksymalną efektywność procesów. Transparentność i integracja systemów to podstawa funkcjonowania całej branży.

Według szacunków World Economic Forum, pełna digitalizacja transportu może ograniczyć emisje CO2 nawet o 10–12 proc., głównie dzięki lepszemu planowaniu tras, konsolidacji ładunków i inteligentnemu zarządzaniu flotą.

Przykład szwedzki pokazuje, że standaryzacja i digitalizacja to dwa nierozerwalne procesy, które zadecydują o przyszłej konkurencyjności branży TSL w Europie.

Podsumowanie

Standaryzacja transportu w sieciach międzynarodowych nie jest już kwestią wyboru, lecz koniecznością biznesową. Fragmentacja systemów, różnorodność procesów i brak spójnych formatów danych generują niepotrzebne koszty i zwiększają ryzyko błędów. Rozwiązania takie jak CargoON pokazują, że możliwe jest stworzenie zunifikowanej platformy, która zachowuje operacyjną spójność niezależnie od lokalizacji, języka czy struktury zespołu.

Kluczem do sukcesu jest systematyczne podejście do wdrażania standardów, rozpoczynające się od dogłębnej analizy obecnych procesów, przez pilotażowe implementacje, po pełne skalowanie rozwiązań. W erze rosnących wymagań regulacyjnych i presji na zrównoważony rozwój, firmy, które nie zainwestują w standaryzację swoich procesów transportowych, mogą znaleźć się w znacznej niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej.

Źródła

  1. Lysionok A., Standardization in logistics. A strategic roadmap for manufacturing companies, CargoON (dostęp: 26.09.2025 https://cargoon.eu/en/community/blog/digitalisation/standardization-in-logistics-roadmap/)
  2. CargoON, Digital solutions in the supply chain. Deep dive into eCMR, 2025 (dostęp: 26.09.2025 https://cargoon.eu/en/lp/ecmr-the-future-of-logistics-and-transportation-in-europe/?utm_source=blog&utm_medium=organic&utm_campaign=ecmr-report&utm_term=EN)
  3. Pernestal A., Engholm A., Bemler M., How will digitalization change road freight transport? Scenarios tested in Sweden, grudzień 2020 (dostęp: 30.09.2025 https://www.mdpi.com/2071-1050/13/1/304)